Incoterms przy imporcie z Chin 2026/2027: EXW, FCA, FOB, CIF czy DDP?

Przy imporcie z Chin trzy litery wpisane do oferty mogą zmienić cały podział kosztów, ryzyka i obowiązków między producentem a kupującym. EXW, FCA, FOB, CIF, DAP i DDP nie są tylko skrótami logistycznymi. Określają między innymi, kto organizuje transport, kto odpowiada za odprawę eksportową i importową oraz w którym momencie ryzyko utraty lub uszkodzenia towaru przechodzi ze sprzedawcy na kupującego.

Na moment przygotowania tego artykułu, w październiku 2026 roku, International Chamber of Commerce nadal wskazuje Incoterms 2020 jako najnowszą oficjalną edycję reguł. Nie istnieje odrębna edycja Incoterms 2027. Dlatego przy kontraktach zawieranych pod koniec 2026 roku oraz przy dostawach planowanych na 2027 rok należy nadal prawidłowo wskazywać konkretną regułę wraz z oznaczeniem Incoterms 2020, o ile strony nie uzgodnią świadomie innej wcześniejszej wersji. Przy imporcie z Chin najważniejsze jest jednak nie samo zapamiętanie definicji, lecz dobranie reguły do konkretnego środka transportu, sposobu załadunku i modelu odprawy.

Najważniejsze: Incoterms nie zastępują przepisów celnych, podatkowych ani wymagań dotyczących zgodności produktu w Unii Europejskiej. Nawet prawidłowo wpisane DDP, FOB czy FCA nie odpowiada samo w sobie na pytanie, kto jest importerem w rozumieniu prawa UE, czy produkt spełnia wymagania CE lub GPSR oraz czy odprawa została przeprowadzona prawidłowo.

Incoterms przy imporcie z Chin: najważniejsze w skrócie

  1. EXW oznacza bardzo mały zakres obowiązków sprzedawcy. Kupujący przejmuje organizację transportu praktycznie od fabryki. Przy kilku dostawcach odbiory można połączyć w ramach konsolidacji towarów z Chin.
  2. FCA często jest lepszym rozwiązaniem niż EXW, ponieważ sprzedawca odpowiada za odprawę eksportową i przekazanie towaru przewoźnikowi w ustalonym miejscu.
  3. FOB jest przeznaczone wyłącznie dla transportu morskiego i wodnego śródlądowego. Ryzyko przechodzi na kupującego, gdy towar znajduje się na pokładzie statku.
  4. CIF oznacza, że sprzedawca płaci fracht i ubezpieczenie do portu docelowego, ale ryzyko przechodzi na kupującego już w porcie załadunku.
  5. DAP może być wygodne, gdy sprzedawca organizuje dostawę do wskazanego miejsca, ale odprawa importowa i należności importowe pozostają po stronie kupującego.
  6. DDP daje sprzedawcy bardzo szeroki zakres obowiązków, łącznie z odprawą importową i należnościami. Przy imporcie z Chin trzeba jednak dokładnie sprawdzić, kto faktycznie dokonuje odprawy i na czyje dane.
  7. Dla przesyłek kontenerowych i multimodalnych ICC wskazuje FCA jako regułę, którą należy poważnie rozważyć zamiast automatycznego stosowania FOB.

Jeżeli dopiero planujesz sprowadzenie towaru, zacznij również od naszego głównego poradnika Import z Chin krok po kroku. Wybór Incoterms jest tylko jednym z elementów całego procesu.

Czym są Incoterms

Incoterms to zestaw jedenastu międzynarodowych reguł handlowych opracowanych przez International Chamber of Commerce. Ich zadaniem jest uporządkowanie podziału obowiązków między sprzedawcą a kupującym w transakcji sprzedaży.

Reguły określają przede wszystkim miejsce dostawy, moment przejścia ryzyka, podział kosztów transportu, obowiązki związane z organizacją przewozu, odprawą eksportową i importową oraz w wybranych przypadkach z ubezpieczeniem.

Incoterms 2020 dzielą się na dwie grupy. EXW, FCA, CPT, CIP, DAP, DPU i DDP można stosować niezależnie od środka transportu. FAS, FOB, CFR i CIF są przeznaczone wyłącznie dla transportu morskiego i wodnego śródlądowego.

Dlatego wpisanie FOB przy przesyłce lotniczej albo kolejowej jest błędem. Sama obecność takiego skrótu na chińskiej proformie nie oznacza jeszcze, że warunki zostały dobrane prawidłowo.

Czego Incoterms nie regulują

To jeden z najważniejszych punktów, ponieważ wokół Incoterms powstaje wiele nieporozumień.

Reguły Incoterms nie określają automatycznie momentu przeniesienia własności towaru. Nie ustalają terminu płatności, sposobu finansowania, odpowiedzialności za wady produktu, kar umownych, gwarancji ani kompletnej odpowiedzialności wynikającej z prawa celnego i produktowego.

Nie odpowiadają również za zgodność produktu z wymaganiami Unii Europejskiej. Jeżeli sprowadzasz maszynę, elektronikę, zabawkę, produkt pod własną marką albo inny wyrób regulowany, nadal trzeba osobno sprawdzić dokumentację, oznakowanie, wymagane badania i obowiązki importera. Opisujemy to w poradniku CE przy imporcie z Chin, a dla maszyn w artykule Import maszyn budowlanych z Chin.

Przy imporcie do Polski przedsiębiorca dokonujący operacji celnych potrzebuje numeru EORI. Towary sprowadzane spoza UE muszą zostać objęte właściwą procedurą celną, a dopuszczenie do obrotu wymaga spełnienia formalności oraz zapłaty należnych opłat.

EXW z Chin: najwięcej organizacji po stronie kupującego

EXW, Ex Works oznacza, że sprzedawca udostępnia towar kupującemu w uzgodnionym miejscu, najczęściej w fabryce lub magazynie. Z punktu widzenia sprzedawcy jest to jedna z reguł o najmniejszym zakresie obowiązków.

Co istotne, przy EXW sprzedawca nie ma obowiązku załadowania towaru na pojazd odbierający ani dokonania odprawy eksportowej, jeżeli taka odprawa jest wymagana. W praktyce oznacza to, że importer lub jego operator logistyczny musi zorganizować odbiór z zakładu, transport w Chinach i formalności eksportowe.

EXW może mieć sens, gdy kupujący ma własną organizację w Chinach, sprawdzonego spedytora i chce kontrolować cały łańcuch logistyczny od fabryki. Dla firmy, która nie ma takiego zaplecza, EXW może generować więcej pracy i trudnych do przewidzenia kosztów niż początkowo wynika z oferty.

Najniższa cena EXW nie oznacza najniższego kosztu końcowego. Do ceny produktu trzeba doliczyć między innymi odbiór z fabryki, załadunek, transport krajowy w Chinach, formalności eksportowe, fracht międzynarodowy, ubezpieczenie, odprawę importową i transport w Polsce.

FCA z Chin: często praktyczniejsze niż EXW

FCA, Free Carrier jest regułą, którą można stosować przy transporcie morskim, kolejowym, lotniczym, drogowym i multimodalnym.

Sprzedawca odpowiada za odprawę eksportową i dostarczenie towaru przewoźnikowi lub innej osobie wskazanej przez kupującego w ustalonym miejscu. Moment przejścia ryzyka zależy od tego, gdzie dokładnie następuje dostawa.

Jeżeli miejscem FCA jest zakład sprzedawcy, sprzedawca przekazuje towar po załadowaniu go na środek transportu zorganizowany przez kupującego. Jeżeli uzgodniono inne miejsce, zasady dostawy są odpowiednio powiązane z przekazaniem towaru w tym punkcie.

W imporcie z Chin FCA jest szczególnie interesujące przy kontenerach, transporcie kolejowym i lotniczym. Pozwala zostawić po stronie chińskiego sprzedawcy formalności eksportowe, a jednocześnie daje kupującemu kontrolę nad dalszym transportem.

FOB z Chin: popularne, ale tylko dla transportu morskiego

FOB, Free On Board może być stosowane wyłącznie przy transporcie morskim i wodnym śródlądowym.

Sprzedawca dostarcza towar na pokład statku wskazanego przez kupującego w uzgodnionym porcie załadunku. W tym momencie ryzyko utraty lub uszkodzenia przechodzi na kupującego. Sprzedawca odpowiada za odprawę eksportową.

Przykładowy zapis może brzmieć FOB Qingdao, Incoterms 2020. Samo FOB China jest zbyt mało precyzyjne, ponieważ nie wskazuje konkretnego portu ani punktu, do którego odnoszą się obowiązki stron.

FOB jest bardzo często spotykane w ofertach chińskich producentów. Trzeba jednak pamiętać, że popularność danej formuły nie oznacza, że pasuje ona do każdego rodzaju ładunku.

CIF z Chin: sprzedawca płaci fracht, ale nie ponosi ryzyka do Polski

CIF, Cost Insurance and Freight również jest regułą przeznaczoną wyłącznie dla transportu morskiego i wodnego śródlądowego.

Sprzedawca organizuje i opłaca fracht do uzgodnionego portu docelowego oraz zapewnia wymagane ubezpieczenie. To jednak nie oznacza, że ryzyko pozostaje po jego stronie aż do portu docelowego.

Przy CIF ryzyko przechodzi na kupującego już w chwili, gdy towar zostaje dostarczony na pokład statku w porcie załadunku. Jest to bardzo ważne rozróżnienie między miejscem, do którego sprzedawca płaci transport, a miejscem przejścia ryzyka.

Przy CIF sprzedawca odpowiada za odprawę eksportową, ale nie ma obowiązku przeprowadzenia odprawy importowej, zapłaty cła ani wykonania formalności importowych w kraju przeznaczenia.

Dlatego oferta CIF powinna być analizowana nie tylko przez pryzmat ceny frachtu. Trzeba sprawdzić również warunki ubezpieczenia, opłaty w porcie docelowym, zakres obsługi po przypłynięciu towaru oraz to, kto rzeczywiście kontroluje transport.

DAP z Chin: dostawa do miejsca, odprawa importowa po stronie kupującego

DAP, Delivered at Place może być stosowane niezależnie od środka transportu.

Sprzedawca ponosi koszty i ryzyko do uzgodnionego miejsca przeznaczenia. Towar jest dostarczony gotowy do rozładunku. Kupujący odpowiada natomiast za odprawę importową i należności związane z importem.

DAP może być rozsądnym rozwiązaniem, gdy kupujący chce, aby dostawca lub jego operator zorganizował transport do Polski, ale jednocześnie chce zachować kontrolę nad odprawą celną i dokumentami importowymi.

Przed zaakceptowaniem DAP trzeba jednak dokładnie ustalić miejsce dostawy, zasady rozładunku i wszystkie koszty, które mogą pojawić się po drodze.

DDP z Chin: wygodne na papierze, wymagające dokładnej weryfikacji

DDP, Delivered Duty Paid nakłada na sprzedawcę bardzo szeroki zakres obowiązków. Sprzedawca ma doprowadzić towar do uzgodnionego miejsca przeznaczenia, przeprowadzić formalności eksportowe i importowe oraz ponieść należności związane z importem zgodnie z zakresem tej reguły.

Problem pojawia się wtedy, gdy oferta DDP z Chin nie wyjaśnia, kto faktycznie dokonuje odprawy na terenie Unii Europejskiej, w jakim państwie odbywa się import, jaki podmiot występuje w zgłoszeniu celnym i jakie dokumenty otrzyma kupujący.

Incoterms regulują podział obowiązków między stronami umowy sprzedaży, ale nie sprawiają automatycznie, że zagraniczny sprzedawca może zgodnie z prawem wykonać każdą czynność importową w dowolnym państwie UE. W praktyce trzeba osobno zweryfikować konstrukcję celną, przedstawicielstwo, dane zgłaszającego, EORI i dokumenty potwierdzające dopuszczenie towaru do obrotu.

Dlatego przy DDP najważniejsze pytanie nie brzmi tylko, ile kosztuje dostawa pod drzwi. Trzeba zapytać, kto naprawdę importuje towar do Unii Europejskiej.

Szerzej opisujemy to w osobnym artykule DDP z Chin: na co uważać przy imporcie do Polski. Jeżeli towar jest już w Polsce, a nie masz dokumentu potwierdzającego odprawę, sprawdź, na czym polega odprawa retrospektywna.

EXW, FCA, FOB, CIF, DAP i DDP: porównanie

Reguła Środek transportu Odprawa eksportowa Transport główny Odprawa importowa Moment przejścia ryzyka
EXW Dowolny Kupujący Kupujący Kupujący Przy udostępnieniu towaru w uzgodnionym miejscu
FCA Dowolny Sprzedawca Zwykle kupujący Kupujący Przy przekazaniu przewoźnikowi w uzgodnionym miejscu
FOB Morski i wodny śródlądowy Sprzedawca Kupujący Kupujący Gdy towar znajduje się na pokładzie statku
CIF Morski i wodny śródlądowy Sprzedawca Sprzedawca Kupujący Gdy towar znajduje się na pokładzie statku w porcie załadunku
DAP Dowolny Sprzedawca Sprzedawca Kupujący W uzgodnionym miejscu przeznaczenia przed rozładunkiem
DDP Dowolny Sprzedawca Sprzedawca Sprzedawca W uzgodnionym miejscu przeznaczenia przed rozładunkiem

Tabela pokazuje podstawowy podział obowiązków. W konkretnej transakcji trzeba zawsze sprawdzić pełny zapis reguły, nazwane miejsce lub port oraz dodatkowe ustalenia w umowie i dokumentach handlowych.

FOB czy FCA przy kontenerze z Chin

To punkt, który jest często pomijany.

FOB jest powszechnie używane przy kontenerach, ale oficjalne materiały ICC wskazują, że jeżeli towar podróżuje w kontenerze, w transporcie multimodalnym albo jest przekazywany w terminalu, należy rozważyć FCA. FOB jest naturalnie dopasowane do sytuacji, w której towar jest rzeczywiście dostarczany na pokład statku w sposób odpowiadający konstrukcji tej reguły.

W praktyce przy przesyłce kontenerowej towar często trafia pod kontrolę operatora terminala lub przewoźnika zanim zostanie załadowany na konkretny statek. FCA może wtedy lepiej odzwierciedlać rzeczywisty moment przekazania ładunku.

Nie oznacza to, że każda oferta FOB od chińskiego producenta jest błędna. Oznacza natomiast, że przed podpisaniem zamówienia warto dopasować regułę do rzeczywistego procesu logistycznego zamiast kopiować skrót z poprzedniej proformy.

Transport kolejowy i lotniczy: nie używaj FOB ani CIF

FOB, CFR i CIF są przeznaczone dla transportu morskiego i wodnego śródlądowego. Nie powinny być stosowane do transportu lotniczego, kolejowego ani typowego przewozu multimodalnego.

Przy takich przesyłkach właściwsze mogą być między innymi FCA, CPT, CIP, DAP lub DDP, zależnie od tego, kto ma organizować transport, ubezpieczenie i odprawę. Porównanie kosztów i czasu przewozu znajdziesz w artykule Transport z Chin do Polski – morski, kolejowy czy lotniczy.

Jeżeli producent podaje FOB airport albo CIF airport, warto potraktować to jako sygnał, że warunki handlowe wymagają uporządkowania przed płatnością.

CIF i CIP a ubezpieczenie: to nie jest ten sam poziom ochrony

Incoterms 2020 rozróżniają domyślny zakres ubezpieczenia przy CIF i CIP.

Przy CIF sprzedawca ma zapewnić ubezpieczenie odpowiadające co najmniej ograniczonemu poziomowi ochrony, tradycyjnie powiązanemu z Institute Cargo Clauses C. Strony mogą oczywiście uzgodnić szerszy zakres.

Przy CIP standardowo wymagany jest szerszy poziom ochrony odpowiadający Institute Cargo Clauses A lub podobnemu zakresowi, chyba że strony uzgodnią inaczej.

Dlatego samo stwierdzenie, że transport jest ubezpieczony, nie wystarcza. Trzeba sprawdzić sumę ubezpieczenia, wyłączenia, zakres ryzyk, franszyzę, procedurę zgłoszenia szkody i dokument potwierdzający ochronę.

Jak prawidłowo zapisać Incoterms w zamówieniu

Nie wystarczy wpisać EXW, FOB albo DDP bez dalszych informacji.

Dobry zapis powinien wskazywać:

  1. konkretną regułę Incoterms,
  2. dokładne nazwane miejsce, port albo terminal,
  3. wersję reguł, czyli Incoterms 2020,
  4. w razie potrzeby dodatkowe ustalenia dotyczące kosztów lub dokumentów.

Przykładowo zapis FOB Qingdao Port, Incoterms 2020 jest znacznie precyzyjniejszy niż samo FOB China.

Przy FCA jeszcze ważniejsze może być podanie dokładnego miejsca przekazania towaru, ponieważ od niego zależy moment przejścia ryzyka i zakres obowiązków związanych z dostawą do przewoźnika.

Co sprawdzić przed zaakceptowaniem oferty z Chin

  1. Czy reguła Incoterms pasuje do środka transportu.
  2. Czy wskazano dokładny port, terminal, magazyn albo inne nazwane miejsce.
  3. Czy w dokumentach wpisano Incoterms 2020.
  4. Kto organizuje odbiór towaru z fabryki.
  5. Kto odpowiada za załadunek.
  6. Kto przeprowadza odprawę eksportową w Chinach.
  7. Kto wybiera przewoźnika i kontroluje fracht międzynarodowy.
  8. W którym momencie przechodzi ryzyko uszkodzenia lub utraty towaru.
  9. Czy transport jest ubezpieczony i jaki jest rzeczywisty zakres polisy.
  10. Kto przeprowadza odprawę importową w UE.
  11. Na czyje dane zostanie dokonane zgłoszenie celne.
  12. Kto posiada właściwy numer EORI.
  13. Jakie dokumenty celne otrzyma kupujący po odprawie.
  14. Czy oferta obejmuje opłaty portowe, terminalowe i transport krajowy.
  15. Czy produkt spełnia wymagania UE niezależnie od wybranego Incoterms.

Po ustaleniu warunków dostawy warto policzyć pełny koszt importu. Samą cenę produktu trzeba zestawić z transportem, ubezpieczeniem, cłem, VAT i kosztami obsługi. Więcej znajdziesz w artykule Ile naprawdę kosztuje import z Chin oraz w poradniku Cło i VAT z Chin w 2026 roku.

Jak pomagamy w DNG Global

W DNG Global analizujemy warunki handlowe jeszcze przed rozpoczęciem produkcji i przed wpłatą większych środków do producenta. Sprawdzamy nie tylko cenę produktu, ale również sposób dostawy, odpowiedzialność za transport, dokumentację, odprawę i wymagania związane z wprowadzeniem towaru na rynek Unii Europejskiej.

Możemy przejąć cały proces od wyszukania i weryfikacji producenta, przez negocjacje, kontrolę jakości przed wysyłką i organizację transportu, aż po odprawę celną i dostawę w Polsce.

Jeżeli masz ofertę EXW, FCA, FOB, CIF, DAP lub DDP i nie wiesz, która wersja jest dla Ciebie korzystniejsza, prześlij nam ofertę producenta, nazwę produktu, ilość i miejsce produkcji. Porównamy realny model importu, a nie tylko cenę widoczną na proformie.

Najczęstsze pytania

Czy w 2026 i 2027 roku obowiązują Incoterms 2020?

Na moment aktualizacji artykułu w październiku 2026 roku Incoterms 2020 pozostają najnowszą oficjalną edycją publikowaną przez International Chamber of Commerce. Nie ma osobnej wersji Incoterms 2027. Przy zamówieniach realizowanych na przełomie 2026 i 2027 roku warto więc wpisywać pełną nazwę reguły, dokładne miejsce lub port oraz oznaczenie Incoterms 2020.

Czy FOB jest najlepsze przy każdym imporcie morskim z Chin?

Nie. FOB może być właściwe przy transporcie morskim, ale przy ładunkach kontenerowych ICC wskazuje FCA jako rozwiązanie, które często lepiej odpowiada rzeczywistemu sposobowi przekazania towaru przewoźnikowi.

Czy CIF oznacza, że sprzedawca odpowiada za towar aż do Polski?

Nie. Przy CIF sprzedawca płaci fracht i wymagane ubezpieczenie do wskazanego portu docelowego, ale ryzyko przechodzi na kupującego już po dostarczeniu towaru na pokład statku w porcie załadunku.

Czy DDP jest bezpieczne przy imporcie z Chin?

Może być prawidłowo zorganizowane, ale nie należy akceptować go bez sprawdzenia modelu odprawy. Trzeba wiedzieć, kto będzie zgłaszającym, kto występuje jako importer, gdzie odbywa się odprawa, kto posiada EORI i jakie dokumenty otrzyma kupujący.

Czy Incoterms decydują, kto jest importerem w rozumieniu przepisów UE?

Nie automatycznie. Incoterms regulują podział obowiązków handlowych między sprzedawcą i kupującym. Status importera oraz obowiązki celne i produktowe wynikają z właściwych przepisów UE i trzeba je analizować osobno.

Czy można użyć FOB przy transporcie kolejowym albo lotniczym?

Nie powinno się. FOB jest regułą przeznaczoną dla transportu morskiego i wodnego śródlądowego. Przy kolei, lotnictwie lub transporcie multimodalnym należy rozważyć reguły przeznaczone dla dowolnego środka transportu, na przykład FCA, CPT, CIP, DAP lub DDP.

Podstawa i źródła

International Chamber of Commerce, Incoterms 2020
https://iccwbo.org/business-solutions/incoterms-rules/incoterms-2020/

International Chamber of Commerce, Incoterms 2020 checklist and flowcharts
https://library.iccwbo.org/content/clp/Others/incoterms_2020_checklist_2024-update.pdf

International Chamber of Commerce, zasady EXW, FCA, CPT, CIP, DAP, DPU i DDP
https://library.iccwbo.org/content/tfb/BOOKS/BK_0049/BK_0049_04_RulesAny.htm

International Chamber of Commerce, zasady FAS, FOB, CFR i CIF
https://library.iccwbo.org/content/tfb/BOOKS/BK_0049/BK_0049_05_RulesSea.htm

Krajowa Administracja Skarbowa, EORI
https://www.podatki.gov.pl/informacje-o-cle/podstawowe-informacje-o-cle/informacje-dla-przedsiebiorcow/eori

Krajowa Administracja Skarbowa, procedury celne
https://www.podatki.gov.pl/informacje-o-cle/podstawowe-informacje-o-cle/informacje-dla-przedsiebiorcow/procedury-celne

Komisja Europejska, customs declaration
https://taxation-customs.ec.europa.eu/customs/customs-procedures-import-and-export/customs-procedures/customs-declaration_en

Przewijanie do góry